اوتئللو
اؤن سؤز
هر بیر دیلده ادبیّاتین هر بیر ژانرینین تمل داشینی دوغرو دۆزگون قوْیماق اۆچون کئچمیشلردن باشلاییب دۆنیا سطحینده اوْ ژانرین زمان لا نئجه آددیملاماسینی معیار توتوب ائله جه ده فرقلی دؤنملرین شاخص و اؤنملی اثرلری اوْ دیله چئوریلمه لیدیر، تا کی چاغداش ادبیّاتین پایاسی اوْ ژانردا گۆجلو قورولا بیلسین. درام ادبیّاتی دا باشقا ژانرلاردان مستثنی دئییل دئسک سؤزو تام یئرینه یئتیرمه میشیک، نییه کی بو ژانر اوْ بیریلره گؤره داها چتین و دقّته محتاج بیر ژانردیر.
تئاترا، اؤزللیکله ده درام ادبیّاتینا آکادئمیک باخیلسا سؤزونو دانیشدیغیمیز تمل داش، میلاددان اؤنجه 5 و 4-نجو عصره عاید اسکی یونان تئاتریندان باشلایاراق قوْیولمالیدیر و زمانلا آددیملایاراق گلیب انگلستانین 15 و 16-نجی عصرینده کی ائلیزابئت دورانی، و بو دؤنمین اؤلمز پارلایان اولدوزو شئکسپیئره چاتمالیدیر. نییه کی سوفوکل، اوْریپید، آریستوفان و بیر چوْخ باشقا کلاسیک درام یازیچیلارینین اثرلرینی اوْخومامیش اوْلساق شئکسپیئرین هانسی تمللر اساسیندا و نئجه ظهور ائتمه سینی آنلاماییب و بئله لیکله فایدالانماغیمیز سادهجه اثردن آلدیغیمیز لذّته خلاصه اوْلوناجاقدیر. آنجاق بو کتابدان اؤنجه شئکسپیئرین ان گؤرکملی اثری اوْلان هاملئت – آذربایجانین دَیَرلی شاعری طلعت ایّوبون چئویرمه سی ایله – یاشماق ادبی قورولوشو الی ایله چاپا حاضیرلانیب یایینلانماسی، هابئله اوْخوجولارین – اؤزللیکله ده تئاترچیلارین – استقبالینا گؤره، شئکسپیئردن ایکینجی اثر اوْلاراق اوْتئللونو سئچرکن اوْنون تایسیز-عوضسیز ترجمه سینی اله آلیب چاپا حاضیرلادیم. بوگۆنکو گۆنوموزده فرهنگ ساحه سینده سؤز وئرمک ایمکانسیزا یاخین قدر چتین بیر ایشدیر، اوْنا گؤره ده درام ادبیّاتیندا سؤزونو دانیشدیغیم آتلانمیش تمل اثرلرین تئزلیکله قوللوغونوزا چاتدیریلماسینا سؤز وئره بیلمه سم ده مطلق بیر گۆن بو ایشی گؤره جه ییمی آرزیلایا بیله رم.
ایران جغرافیاسیندا یاشاییب انگلیس دیلی بیلمه ین تئاتر ایله ادبیّات سئورلر شئکسپیئری فارسجا ترجمه لری ایله تانیییبلار. بوگۆن آذربایجانین شئکسپیئرشناس مترجمی صابر مصطفی نی تانیماق بیزه بیر سعادت ساییلا بیلر نییه کی اوْنون ویلیام شئکسپیئردن اوْلان ترجمه لری؛ باشدا ایسه اوْتئللو اثرینین محتشم، طنطنه لی، زنگین منظوم چئویرمه سی ادبیّاتیمیزدا بیر زیروه ساییلاراق، تئاتریمیزین صحنه لرینی بارلاندیراراق، یئنی آیاق توتماقدا اوْلان چئویری بیلیم (ترجمه مطالعاتی) ساحه میزده ده گؤرکملی بیر اؤرنک کیمی هر زمان پارلاماقدا اوْلما قابلیّتینی داشیماقدادیر. بو گؤرکملی شئکسپیئرشناس چئویرمنی تانیتدیرماق اۆچون گله جکده درگیلریمیزدن بیریسینده بیر و یا نئچه یازی حاضیرلاییب یایینلاماغا چالیشاجاغام.
25/7/1391
• آیدین سرداری نیا